Van collectief gas naar individueel All-Electric zónder buitenunit

Fotografie: Ado Avdic

In Vianen heeft woningcorporatie LEKSTEDEwonen 25 bestaande seniorenwoningen uit 2006 verduurzaamd. Het collectieve gasgestookte systeem maakte plaats voor individuele All-Electric installaties. Opvallend is de keuze voor ventilatielucht als energiebron in combinatie met behoud van de bestaande 1-fase aansluiting. De keuze viel op de NIBE S735-7: een ventilatielucht/water warmtepomp zonder buitenunit. Het resultaat: meer comfort, lagere energiekosten en een flinke verduurzamingsslag zonder ingrijpende aanpassingen aan de woningen.

Van vervanging naar verduurzaming

De aanleiding voor het project was praktisch: de bestaande ventilatiewarmtepompboilers, die warmtapwater en ventilatie verzorgden, waren aan vervanging toe. De verwarming verliep via een collectief cv-systeem. “Bij vervanging kijken we altijd of we een extra verduurzamingsstap kunnen zetten. Daarom hebben we samen met NIBE onderzocht wat er mogelijk was. Op basis van energieverbruik, isolatie en berekeningen bleek een volledig elektrische oplossing haalbaar én financieel verantwoord”, vertelt Gideon van Hillo van LEKSTEDEwonen. Dat leidde tot een nieuwe aanpak: van een collectief systeem naar individuele warmtepompen per woning.

Waarom individueel?

Het was niet alleen een technische keuze om afscheid te nemen van het collectieve systeem. Bert Schouten, opzichter van de woningcorporatie licht toe: “Het bestaande systeem kende ook praktische nadelen, zoals warmteverlies in de distributieleidingen, hoge service- en energiekosten en administratieve complexiteit. Bij een individueel systeem verdwijnen deze nadelen grotendeels. Bewoners krijgen meer grip op hun energieverbruik en warmteverlies wordt voorkomen.”

De kracht van ventilatielucht

Voor deze renovatie was het vermijden van buitenunits en bodembronnen wenselijk. “Vanwege geluid en beperkte ruimte wilden we geen buitenunits. De keuze viel daarom op de NIBE S735 ventilatielucht/water warmtepomp”, vertelt Bert. De S735-7 maakt gebruik van ventilatielucht als energiebron en zet deze om in bruikbare warmte voor zowel verwarming als warmtapwater. Hierdoor is geen buitenunit nodig en blijft de installatie volledig binnen. Dit maakt het systeem bijzonder geschikt voor bestaande bouw en renovatieprojecten.

Slimme voorbereiding en unieke uitvoering

Door de goede, reeds aanwezige isolatie en vloerverwarming waren de woningen technisch al geschikt voor deze oplossing. In de voorbereiding werkten de woningcorporatie, installateur Wouterse Installatie & Onderhoud en NIBE nauw samen. “Het is echt een driehoeksrelatie”, zegt installateur Sander Wouterse. “Door in een vroeg stadium samen alles goed door te rekenen en af te stemmen, ontstaat vertrouwen en een solide plan.” Tijdens de uitvoering konden bewoners gewoon in de woningen blijven. Dit vroeg om een strakke planning en goede voorbereiding. “Dankzij die aanpak konden we twee installaties per dag realiseren, zonder dat bewoners hinder ondervonden.”

Uniek in de uitvoering was het plaatsen van de warmtepompen: deze zijn met een hijskraan via het raam van de eerste verdieping naar binnen gehesen, waar ze op de plek van de oude ventilatiewarmtepompboiler zijn geplaatst. De nieuwe warmtepomp is aangesloten op de bestaande cv-leidingen in de woning, terwijl de leidingen naar het voormalige collectieve systeem zijn afgedopt. Plaatsing op de begane grond was vanwege ruimtegebrek geen optie.

Sander: “Deze montagewijze was wel bijzonder. Door de inzet van de kraan werd het werk fysiek minder belastend voor onze monteurs, die de warmtepompen anders naar boven hadden moeten tillen. Voor het naar binnen hijsen hadden we maar twee cm speling, echt millimeterwerk, maar het is uiteindelijk zeer efficiënt verlopen. Verder hebben we de dakdoorvoer van 125 naar 160 mm vergroot voor voldoende luchtdebiet, de ventilatiekanalen gereinigd en de ventielen opnieuw ingeregeld”.

Behoud van 1-fase aansluiting

Een belangrijke randvoorwaarde was het voorkomen van netverzwaring. De woningen beschikten over een 1-fase aansluiting (230V). Gideon: “Overschakeling naar een zwaardere 3-fase zou leiden tot extra kosten en langere doorlooptijden door afhankelijkheid van de netbeheerder. Dankzij de 230V-uitvoering van de S735 kon dit worden voorkomen, waardoor de bestaande aansluiting behouden bleef. Dat had een positieve impact op de haalbaarheid en snelheid van het project. Het was zowel financieel als praktisch een belangrijke factor.”

Inbedrijfstelling en optimalisatie

Bij de inbedrijfstelling is extra aandacht besteed aan het inregelen van het systeem, met name het luchtdebiet en de regeling van de warmtepomp. “Dit was belangrijk om de installaties optimaal af te stemmen op het gebruik in de praktijk. Bij één van de eerste warmtepompen deed zich een geluidsstoring voor, die bleek te herleiden naar een onjuiste instelling en snel werd opgelost met ondersteuning van NIBE. Verder verliep de inbedrijfstelling heel soepel en zonder bijzonderheden. Juist in de opstartfase is het cruciaal dat we snel kunnen schakelen met een fabrikant, zodat mogelijke problemen snel worden opgelost”, licht Sander toe.

Resultaat: comfort en flinke besparing 

Het project werd in juli 2025 opgeleverd en draait sindsdien probleemloos. Bewoners besparen naar verwachting minimaal € 500 per jaar op energiekosten. Ook het comfort is verbeterd en de reacties van bewoners zijn positief. Heldere communicatie en persoonlijke uitleg speelden daarbij een belangrijke rol. Sander: “We ontwikkelden voor alle bewoners een informatiefolder. Daarnaast zijn we bij elke woning langsgegaan om de werking van de warmtepomp en het gebruik van de NIBE RMU slimme kamerthermostaat toe te lichten. Dat voorkomt vragen en zorgt voor tevreden gebruikers.”

Dit project laat zien dat All-Electric zonder buitenunit ook in bestaande bouw haalbaar is. De combinatie van ventilatielucht, 1-fase aansluiting en de compacte binnenopstelling maakt de NIBE S735 bijzonder interessant voor woningcorporaties. Netverzwaring wordt voorkomen, de warmtepomp is eenvoudig toe te passen en bewoners profiteren van lagere energiekosten en meer comfort. “Als elk project zo zou verlopen, tekenen we ervoor. Met een goede voorbereiding, nauwe samenwerking en de juiste technische keuzes leg je de basis voor een mooi resultaat”, aldus Gideon namens de woningcorporatie.

Kenmerken van dit project

Installateur: Wouterse Installatie & Onderhoud

Woningbouwvereniging: LEKSTEDEwonen